Izetbegović, twelve points!

9 03 2014

Een ‘Songfestivalsysteem’ tijdens landelijke presidentsverkiezingen. Dat wil men in Bosnië & Herzegovina in de hoop dat dit leidt tot meer gematigde politieke leiders. Op het Songfestival zelf heeft dit stemsysteem een omgekeerd effect, maar dat is niet erg, want uitgesproken winnaars hebben meer kans op hitsucces.

bieber-sarajevo

Het Songfestival komt in mijn huidige opleiding vaker ter sprake dan je zou denken – maar deze had ik echt niet aan zien komen. Tijdens de les ‘Nationalisme in Zuid-Oost Europa’ sprak gastdocent Florian Bieber (foto) ineens over het plan om bij de verkiezingen in Bosnië & Herzegovina een ‘Eurovision system’ te introduceren. Kiezers zouden presidentskandidaten 12, 10 en 8 t/m 1 punten kunnen geven. Dit om de maar niet wegebbende polarisatie in de Bosnische politiek tegen te gaan.

Nog geen twintig jaar geleden woedde er een hevige burgeroorlog in Bosnië & Herzegovina. Bij de vredesonderhandelingen van Dayton koos de internationale gemeenschap ervoor om – logischerwijs – te onderhandelen met the people with the guns: de nationalistische leiders van de Kroatische, Servische en Bosniakse gemeenschap. Men hield er echter geen rekening mee dat deze nationalistische leiders niet alleen elkaars vijanden waren, ook een gezamenlijk belang hadden: het systeem van etnocratie in stand houden.

Het Dayton-akkoord legde etnische verschillen in de grondwet vast. Bosnië kent nu een power sharing structuur: alle belangrijke functies worden om-en-om verdeeld tussen Kroaten, Serviërs en Bosniakken, tot op de Songfestivalinzendingen aan toe (ga de lijst van Bosnische vertegenwoordigers maar na). Ook verkiezingen worden gescheiden gehouden, waardoor nationalistische leiders eenvoudig aan de macht blijven en het land in een onbestuurbare impasse terecht komt.

De hoop van het nieuwe stemsysteem is dat er nieuwe, gematigde kandidaten zullen opstaan. Immers zou een kandidaat die bij alle etnische groeperingen tweede of derde keus is, meer punten moeten scoren dan iemand die bijvoorbeeld bij de Bosniakken twaalf punten scoort, maar bij de Kroaten en de Serviërs 0.

Het komische geval wil dat dit zogenoemde ‘Songfestivalsysteem’ op het échte Songfestival vaak precies het tegenovergestelde effect heeft. Natuurlijk, ook hier geldt dat het lied met de meeste keren twaalf punten niet altijd het festival wint. Maar de gouden regel is wel dat je liedje extreem moet zijn. Liedjes die voor iedereen ‘wel te pruimen’ zijn – de zogenaamde NOS-inzendingen 2005-2008 – zijn bij niemand favoriet, en eindigen dus roemloos onderaan.

Bakir_IzetbegovićDe nieuwe regel heeft daarbij al wel iets geholpen. Voor wat betreft de juryleden althans. Televoters maken nog steeds geen rankinglijstjes thuis; dat doen alleen de diehard fans. Doorsnee televoters onthouden één of twee favoriete liedjes, en daar bellen ze voor. Wie niet opvalt, valt om.

Het Songfestival heeft dus, net zoals het huidige Bosnische kiesstelsel, een voorkeur voor scherp geprofileerde kandidaten met een trouwe achterban. Breed gedragen kandidaten zonder uitgesproken fanclubs zijn minder kansrijk. Televoters zijn daarvan de belangrijkste oorzaak. Het puntensysteem 12-10-8t/m1 aangevuld met de nieuwe ‘totale-ranking-regel’ werkt an sich goed en zou dus ook in Bosnië effectief kunnen blijken.

Moeten we op het Songfestival dan nog op zoek naar verdergaande maatregelen? Nee, in tegendeel zelfs. Het Songfestival is immers geen politiek stelsel. Als het gaat om het besturen van een diep verdeeld land als Bosnië, is het zoeken naar compromiskandidaten essentieel. Maar het Songfestival wil juist geen ‘On top of the world’-winnaar. Immers: van een winnaar die bij iedereen een 7- scoorde, koopt niemand een CD. We willen graag een populair Songfestival met hitsucces voor de winnaar. Het huidige stemsysteem, mét televoting, is daarvoor de beste beschikbare optie.

Steef van Gorkum

DISCLAIMER: The title of this article does not express the political viewpoints of the author. It is solely meant as a joyful wordplay on the topic of Eurovision voting in presidency elections.


Acties

Information

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers op de volgende wijze: