Kwestie van terminologie

27 01 2014

Als er iets is dat ik tijdens mijn studie Journalistiek geleerd heb, dan is het dat feiten maximaal de helft van je verhaal vertellen. Minstens zo belangrijk is de manier waarop je die feiten presenteert. Door je presentatie geef je, bewust maar vaak ook onbewust, altijd een bepaalde draai aan de zaak. Framing, heet dat met een fancy term: het verhaal kaderen.

SFdraw

Het verhaal afgelopen week was natuurlijk de loting. De feiten daarbij zijn simpel: Nederland zit in de eerste halve finale, treedt op in de tweede helft van de show, en onze tegenstanders zijn bekend. Het basisframe dat wij met ESF Magazine (bewust) op dit verhaal plakten, was hetzelfde frame dat weerklonk in de mening van vrijwel alle Nederlandse opiniemakers: op het eerste oog een zware loting, maar er zijn nog te weinig liedjes bekend om er echt iets zinnigs over te zeggen.

Op dat basisframe viel dus niets aan te merken. Iedereen leek het roerend met elkaar eens, en journalisten van totaal verschillende achtergrond sloten zich plots aan bij één en dezelfde conclusie. Een schijnharmonie. De duivel schuilt namelijk in de de redenering achter het basisframe. Als er nog zo weinig liedjes bekend zijn, waarom concluderen we dan toch nu al dat Nederland het zwaar heeft getroffen?

Onze verklaring is simpel: Nederland is ingedeeld bij landen die traditioneel met goede inzendingen naar het Songfestival komen, en die derhalve ook vaak goed gescoord hebben. Drie landen in SF1 zaten een paar weken terug nog in de rubriek ‘Succesverhaal’, over landen die nog nooit in de halve finale zijn uitgeschakeld. Natuurlijk fluctueert de kwaliteit van een bepaald land op het Songfestival per jaar meer dan bij andere sporten (zoals bijvoorbeeld een WK voetbal), maar het is toch een indicator. Uit eigen ervaring weten we: een land met een goede traditie krijgt makkelijker zijn grote sterren bereid om mee te doen, dan een land dat jarenlang in de halve finales is blijven steken.

Het andere frame is een stuk cynischer. Daar rept men van vooraf vaststaande puntenuitwisselingen. Bepaalde landen kunnen altijd op een bepaalde portie punten rekenen, ongeacht de inzending. En zie daar als Ilse & Waylon dan maar eens tegenop te boksen. Deze redenering wordt overigens, evenals het andere subframe, niet hardop uitgesproken. Vandaar de schijnbare overeenstemming als de conclusies worden uitgewisseld.

Goed, die twee subframes bestaan dus. Tot zover niets nieuws onder de zon. Cynici en sensatiezoekers zullen er altijd blijven. Veel opvallender was de uitspraak van de Deense presentatrice tijdens de loting. Terwijl zij de procedure rondom de potindeling uitlegde, nam ze letterlijk het woord ‘burenstemmen’ in de mond. Een term die ik direct associeer met het cynische tweede subframe – en dat voor een representante van de officiële Songfestivalorganisatie!

En dus contacteerde ik de EBU om te vragen of deze uitspraken de mening van de EBU vertegenwoordigen. Sietse Bakker, Event Supervisor, gaf direct aan hoe volgens hem de zaak in elkaar zit. “Zo’n presentatie verloopt via een script. Dus ja, wij staan achter de opmerking van de presentatrice. Wij hebben ook geen problemen met de term ‘burenstemmen’, als mensen dat zo willen noemen. Letterlijk gezien klopt het ook: het komt voor dat buurlanden vaker dan gemiddeld op elkaar stemmen. Daar zijn heel logische verklaringen voor, zoals onder andere taalkundige en culturele overeenkomsten en de bekendheid van bepaalde artiesten in omringende landen.”

Volgens Bakker is de term ‘burenstemmen’ dus geoorloofd, omdat het een neutrale weergave van de werkelijkheid is. De grens ligt voor de EBU bij het woord ‘vriendjespolitiek’. “Met dat woord heb ik wat meer problemen, die term suggereert dat het iets met vriendjes, of met politiek te maken heeft. ‘Vriendjespolitiek’ suggereert iets oneerlijks, daarom is burenstemmen een beter woord.”

De verklaring is duidelijk: de EBU sluit zich aan bij het eerste subframe, en ESF Magazine is uiteraard opgelucht dat te horen. Wat rest is dan een discussie over terminologie. Ik kan goed leven met de uitleg van Sietse Bakker, maar voor mij persoonlijk heeft ‘burenstemmen’ toch ook wel een negatieve klank. Niet zo denigrerend en onsubtiel als ‘vriendjespolitiek’ wellicht, maar er zit toch een naar smaakje aan. Ik geef zelf dan ook de voorkeur aan het neutralere concept ‘cultureel stemmen’. Dat draagt beter de lading van landen die door gedeelde culturele voorkeuren punten uitwisselen, maar die geografisch mijlenver uit elkaar liggen.

Steef van Gorkum


Acties

Information

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers op de volgende wijze: