Al geruime tijd beseffen Dennis van Eersel, Gert Jan Waterink, Steef van Gorkum en Hendrik Kramer dat hun doelen op hetzelfde vlak liggen. Allen willen ze een Songfestivalsite maken die anders is. Die meer biedt dan alleen nieuws. Een website met meer ruimte voor achtergrond, opinie en analyse. En samen sta je natuurlijk veel sterker dan alleen!

In het nieuwe format krijgen we ondersteuning van twee nieuwe vaste redacteuren. Erik Bolks kennen we op deze site vooralsnog als reageerder Hebbuzz. Friso Veenstra is een volledig nieuwe naam. Hij reist dit jaar met Steef mee naar Baku; nadere introductie volgt snel.

Wat verandert er in de nieuwe opzet?

• www.esfmagazine.nl wordt flink uitgebreid. Naast de focus op interviews komt er veel ruimte voor opinie. Steef schrijft als nieuwe hoofdredacteur elke week zijn hoofdredactioneel commentaar, en er staan enkele vlammende gastblogs van verrassende Bekende Nederlanders op het programma!
• Verder gaan Dennis en Hendrik zich bezighouden met nieuwsupdates. Elke week houden ze bij wat relevant is, en laten ze weg wat niet meer is dan een storm in een glas water. De ideale filter in een nieuwswereld waar de hype soms regeert.
• “Met het mes op de keel” en “Tekst onder de loep” verhuizen naar de nieuwe website. Daar ontmoeten ze “De glazen bol”. Samen gaan deze drie voorwerpen de fans op een originele manier voorbereiden op de inzendingen voor het komende Songfestival.
• Ook Friso bereidt zich voor op Baku. Hij is geen Songfestivalfan, noch een kenner. Daarom bekijkt hij het circus vanuit een totaal ander oogpunt. In ‘De leek op weg naar Baku’ deelt hij zijn verwondering en enthousiasme. Deze nieuwe rubriek past prima in het palet van de nieuwe website.

Wat verandert er NIET?

• Deze website. www.eurovisie.wordpress.com blijft in de lucht, al was het maar om de prachtige herinneringen aan Oslo en Düsseldorf te bewaren. Maar ook in de toekomst blijven de persoonlijke blogs van Steef en Friso op deze site verschijnen. Road to Baku is dus volledig op de nieuwe URL te volgen, maar ook deels hier op de oude stek.
• De scherpte! Road to Eurovision heeft altijd verdieping willen bieden achter het droge nieuws. Daarin gaat niets veranderen, sterker nog: op de nieuwe URL www.esfmagazine.nl komen Steef’s blogs nu in een prachtige context te staan.

ESF Magazine on the Road to Baku. Het wordt een prachtig project, met gebundelde krachten. Op naar een fantastisch Songfestivaljaar! Blijf de blogs hier volgen, maar schakel ook zeker over naar www.esfmagazine.nl !

Onderstaande tekst is een vertaling van een Engelstalige tekst. Het origineel is opvraagbaar via een reactie onderaan dit blog.

Hoe graag ik ook in de bres zou springen voor een kleine Europese subcultuur, en trots mijn landje zou aanmoedigen- ik moet toegeven dat ik een geboren Amerikaanse ben. Ik kan het echter niet helpen: ik voel me Europeaan!

Voor iemand die de Europese talen en culturen bestudeert in zijn vrije tijd, en die muziek als een way of life beschouwt, was het Songfestival natuurlijk een waanzinnige ontdekking. Het is dan ook zonde dat ik hier in de Verenigde Staten niemand heb met wie ik die passie kan delen. Want hoewel ik nog relatief nieuw ben in het Songfestivalwereldje: ik heb gemerkt wat een enthousiasme en toewijding dit evenement oproept bij iedereen die erbij betrokken is.

Evenals de meeste Amerikanen ben ik opgegroeid met American Idol. We keken dat met vrienden en familie, maar al snel haakte ik af toen ik merkte wat een uniforme, voorspelbare popcompetitie het is. De kwaliteit ontbreekt aan alle kanten, mede daarom is het programma onmogelijk te vergelijken met het Eurovisie- de statistieken liegen er niet om.

Wellicht is het interessant om te vertellen hoe ik in contact kwam met deze volledig nieuwe muziekwereld, ook al moet ik toegeven dat er teveel puzzelstukjes in dat verhaal zitten om alles volledig uit de doeken te doen. Mijn ietwat vreemde voorliefde voor Kroatië heeft zeker geholpen- in tegenstelling tot veel landgenoten ben ik niet zo patriottistisch als het om Amerika gaat. In eerste instantie volgde ik vooral de Kroatische sporters. Waar zouden we zijn in het leven zonder sport en spel?

Toen ik me verder verdiepte in mijn ‘geadopteerde’ land, stuitte ik op de deelname van Toni Cetinski in 1994 (nog steeds één van mijn favoriete inzendingen aller tijden). Ik raakte nieuwsgierig naar het Songfestival, maar pas toen een Finse vriendin mij vertelde dat ik absoluut MOEST gaan kijken werd mijn interesse volledig gewekt. Het is overbodig te zeggen dat ze gelijk had, en me hiermee één van de beste adviezen gaf die ik ooit heb gehad.

De vriendin liet me Hard Rock Hallelujah horen ter introductie, gevolgd door Verka Serduchka- achteraf gezien een aparte keuze. Lichtelijk verward maar tegelijkertijd geïntrigeerd zocht ik verder en beluisterde ik een willekeurige selectie van inzendingen van de afgelopen jaren. Dat was in 2009, het jaar waarin ik tot mijn eigen teleurstelling het uiteindelijke festival en de overwinning van Alexander Rybak miste. In een land als Amerika is het niet eenvoudig op de hoogte te blijven van de data waarop alles zich af gaat spelen…

Na dit debacle liet ik me niet meer verrassen. In 2010 volgde ik alles, van voorselectie tot de grote finale. Het was fantastisch to “Share the moment” for the first time. Na Oslo kwam ik terecht op de website Road to Düsseldorf, en die heb ik nauwlettend gevolgd tot op de dag van vandaag.

Het is fascinerend om te zien hoeveel voorbereiding en werk er zit in “Europe’s favorite TV show”, en ook hoe trots artiesten zijn om hun land te vertegenwoordigen. De spanning is te snijden, of je nu in de zaal zit of thuis achter je computer zoals ik. Het Songfestival is een prachtig evenement.

Landen die hun culturele achtergrond presenteren- dat is nog steeds wat me het meest aanspreekt. Traditionele inzendingen, bij voorkeur in de eigen taal, om het werkelijke karakter van je land te laten zien. Tegelijkertijd denken jury’s er af en toe totaal anders over, wat de onvoorspelbaarheid van het festival aantoont. Ik wacht ook dit jaar weer vol spanning af op de Eurovisiemagie, en hoop dat het plezier dat ik hierin heb nooit meer zal verdwijnen!

Jill Guthrie

Het was een interessante middag voor de kritische Songfestivaljournalist. Tussen de regels door vielen er namelijk veel hints op te merken. Allereerst de liedjes. De bekendmaking van de kandidaten werd eerder al een maand uitgesteld. En nu het eindelijk zover is, hebben we dus nog altijd geen muziek gehoord. Van de enorme waslijst aan vroegtijdig uitgelekte liedjes was er geen een geselecteerd. Toeval? Dat kan. Maar mogelijkerwijs heeft onder andere fan favourite Tao Hypah zich op die manier in de vingers gesneden.

Waarschijnlijk was deze geheimzinnigheid deel van de opzet. Er is immers tijd nodig om de show op orde te krijgen. Niet alleen de liedjes moeten kloppen; het totaalplaatje moet af zijn vooraleer er iets in de openbaarheid komt. Typisch iets voor een perfectionist als John de Mol. En daarmee zijn we bij de tweede hint van de dag aanbeland.

Met vier kandidaten uit The Voice Of Holland heeft John de Mol het Songfestival definitief overgenomen van de TROS. Dat leverde direct kritiek op, en niet alleen van zure fans. Jasper van Dijk (SP) is van zin Kamervragen te stellen over ‘de manier waarop John de Mol het Songfestival heeft gekaapt’. Zijn argumenten zijn helaas totaal niet steekhoudend.

De selectiecommissie heeft kandidaten uit TVOH niet bevoordeeld. Immers is er veelal gekozen voor liedjes van componisten die met The Voice niets te maken hebben. Omdat bij die liedjes geen artiest werd aangeleverd, is pas in tweede instantie naar een zanger/zangeres gezocht. Zo ging het bijvoorbeeld bij Take me as I am, geschreven door Alain Clark en uiteindelijk toegewezen aan Ivan Peroti.

Hetzelfde gebeurde met Kim de Boer, en misschien ook wel met Raffaëla. Dat John de Mol kandidaten uit The Voice vroeg, is naar mijn mening geen concurrentievervalsing. Immers is gekozen voor componisten- pas daarna is de link gemaakt met het netwerk van De Mol. Ik zie het probleem niet zo. De vier ex-kandidaten uit TVOH hebben tenminste ervaring met muziekwedstrijden. Bovendien had de Europese vakjury de afgelopen jaren een opvallende voorkeur voor deelnemers afkomstig uit talentenjachten.

De invloed van De Mol is juist een positieve. Onder zijn initiatief is Cornald Maas teruggekomen in de selectiecommissie, hetgeen alleen maar toegejuicht kan worden. Onder het bewind van de TROS zou dit nooit zijn gebeurd. Überhaupt is de openheid over de leden van de selectiecommissie iets totaal nieuws, in vergelijking met de afgelopen jaren waarin vrijwel alles zich achter gesloten deuren afspeelde.

Ook Songfestivaljournalist Gert Waterink is optimistisch: “Een TVOH-sausje, maar mag het alsjeblieft? In dat programma werkt tenminste een heel team om het beste uit een artiest te halen! Dankzij John de Mol heeft de TROS eindelijk het licht gezien.” Zelf heeft de TROS overigens nog één ijzertje in het vuur. Volkszanger in de dop Tim Douwsma doet mee- maar zelfs hij zingt geen Nederlandstalig lied, maar het Engelstalige Undercover lover van Songfestivalcomponist Bruce Smith. De eerste seconden van dat lied klonken niet onaardig.

Natuurlijk kun je op basis van deze fragmenten nog niet echt oordelen over de liedjes. Maar we moeten John de Mol het voordeel van de twijfel geven. Hij spreidde in interview met de NOS opnieuw grote Songfestivalkennis ten toon, alsmede grote betrokkenheid en fanatisme. Wat De Mol aanraakt, verandert doorgaans in goud, en dus vertrouw ik op z’n minst op een goed Nationaal Songfestival en een professioneel team voor Baku.

Het hangt nu vooral af van het liedje. Wellicht is er een keuze die het perfecte compromis vormt tussen de voorkeuren van John de Mol en Cornald Maas: Joan Franka. Afkomstig uit The Voice, maar wel een zangeres die meer dan de anderen een eigen geluid heeft. Vooralsnog verwacht ik van haar het meest. Maar laten we afwachten, met voorzichtig vertrouwen in de finaleplaats die het tij zou kunnen keren.

Steef van Gorkum

Januari wordt direct een drukke maand, met uiteraard de bekendmaking van de Nederlandse finalisten. Maar we presenteren dan ook tenminste één nieuwe redacteur, en de gastblogs die we jullie eind vorige maand al beloofden- excuus, nu zijn ze echt klaar. In februari storten we ons in het geweld van de voorrondes. De afgelopen maanden waren een mooie opwarmer, maar de weg naar Baku gaat echt leven in 2012!

Jullie wensen we uiteraard hele fijne feestdagen. Goede kerst! Tot in het nieuwe jaar!

Steef van Gorkum & Hendrik Kramer

LA The Voices doet niet mee aan het Nationaal Songfestival. De groep van Gordon had zich ingeschreven met twee liedjes, maar trekt ze beide terug uit de voorselectie. Zelf had ik Nothing can stop me now al eens beluisterd. Het sprak me, net als vele fans, weinig aan. Te onorigineel. Te weinig urgent zoals Cornald Maas zou zeggen. Een terugkeer van Gordon op het Songfestival- van mij hoefde het niet zo nodig.

Desondanks ging ik er, net als velen, vanuit dat LA The Voices in ieder geval de laatste zes zou halen. En dat ze daar dan ook een goede kans zouden maken om de Nederlandse voorselectie te winnen. Immers heeft de groep een schare fans achter zich. Daarnaast was het maar zeer de vraag of een selectiecommissie het aan zou durven zulk een grote naam buiten de finale te houden. Een cynische gedachte, maar ook een logische, als inwoner van een door magere jaren geteisterd Songfestivalland.

Een Songfestivalavontuur is voor Gordon en zijn nieuwe vrienden dus van de baan. Maar het verhaal reikt verder dan dat. Songfestivalweblog stipte het al voorzichtig aan: de late afzegging van LA The Voices roept vragen op. De timing doet vermoeden dat de groep reeds te horen heeft gekregen dat ze niet geselecteerd waren. Het terugtrekken is dan slechts een poging gezichtsverlies te voorkomen.

Hoe dat precies zit, zullen we waarschijnlijk nooit te weten komen. De TROS geeft hoogstwaarschijnlijk geen openheid over de keuzes die gemaakt zijn, zeker niet als die informatie niet langer noodzakelijk is. En dus zullen we het met dit persberichtje moeten doen. Toch is de waarschijnlijke afwijzing van LA The Voices een niet te onderschatten teken aan de wand.

Het bewijst dat er dit jaar echt iets gaat veranderen. De selectiecommissie is bereid om harde keuzes te maken, mensen voor het hoofd te stoten. Bereid ook om gedurfd te kiezen, wellicht zelfs voor de juiste liedjes. Sterke liedjes waarmee we eindelijk weer de finale bereiken. En die liedjes zijn er zeker.

Denk bijvoorbeeld aan Miss Brandi Russell. Zij probeert met Drug of Oblivion de televoters op eenzelfde manier te bekoren als Ani Lorak eerder succesvol deed. Ook het lied van Jeronimo zie ik wel voor me op een Eurovisiepodium. Supersterk is tot slot de zeer moderne inzending van Tao Hypah. Play the girl is een dancenummer dat erg hoog kan eindigen, mits voorzien van een act à la Eric Saade.

Na het sterke mediaoptreden van John de Mol in DWDD, is de keuze om LA The Voices eruit te zetten het tweede lichtpuntje in dit nog jonge Songfestivalseizoen. Lichtpuntjes waar Nederlandse fans met z’n allen reikhalzend naar uitzien. We gaan immers al jaren door een heel diep dal. Maar wie weet, is dit het jaar van de ommekeer. Luister nog maar eens goed naar de fragmentjes die ik hierboven genoemd heb. Er is hoop.

Steef van Gorkum

Lees hier mijn artikel voor ESC Daily over de terugtrekking van LA The Voices. En geef uiteraard ook je mening over de liedjes: wie hoort er in de nationale finale thuis?

Zwitserland kiest al jaren als één van de eerste landen haar inzending. Waarom weet ik niet eens precies- is het een traditie die nu eenmaal zo gegroeid is? Feit is dat veel landen jaarlijks rondom dezelfde tijd hun keuze bekend maken en dat het patroon vaak weinig afwijkt van dat van voorgaande jaren.

Je zou zeggen dat die traditie voor de Zwitsers ongunstig is. Immers is het in sport vaak voordelig om het laatste woord te hebben. Dat zie je niet alleen aan de startvolgorde bij het Songfestival. Ook in voetbal hebben ploegen die de laatste wedstrijd van de poule spelen een voordeel, omdat ze precies weten welk resultaat ze nodig hebben. Hier thuis is het altijd gedoe wie met Risk als laatste zijn legers over de landen mag verdelen- hij kan namelijk het best inspelen op de beslissingen die eerder door zijn tegenstanders zijn genomen.

Dat zou bij het Songfestival net zo kunnen werken. In een festival waar al veel ballades aan meedoen, kan de keuze voor een vrolijk lied voordelig zijn; anderzijds is een simpel lied spekkoper op een festival met veel trommels en toeters. Als laatste kiezen is op die manier een groot voordeel, zeker als de keuze in de voorronde breed is. Je kunt heel strategisch kiezen voor het lied dat het meest zal opvallen.

Het tegenovergestelde effect wordt overigens ook vaak gesuggereerd: trendsetting. Landen zouden juist geneigd zijn elkaar te volgen in een bepaalde muzikale trend. Bijvoorbeeld vorig jaar, toen de Zwitsers kozen voor Anna Rossinelli, die met haar act een beetje aan Lena deed denken. Na het enorme succes van Satellite lag het wellicht voor de hand dat veel landen ook die kant op zouden gaan. Zeker nadat de Zwitsers met Rossinelli de trend hadden gezet.

Of het in de praktijk ook zo werkt, is nog maar de vraag. Voorrondes waarin televoters de doorslaggevende stem hebben, werken vaak via heel andere principes. Immers heeft het gros van het stemmende publiek de andere voorrondes niet gevolgd. Zelfs de grootste fans kunnen niet alles bijhouden, of laten bewust liedjes schieten om in mei extra te worden verrast.

Een vakjury zou wat dat betreft strategischere keuzes kunnen maken. Maar daarbij hangt het er wel heel erg van af wie in die jury zitting nemen. Lang niet alle omroepen zijn even goed op de hoogte van de tactische wetten van het Songfestival. De manier waarop landen tijdens de loting voor de startvolgorde soms hun joker verkwisten, illustreert dat.

Het kan een voordeel zijn om je keuze tot het laatste moment uit te stellen. Maar in het huidige Songfestivalklimaat wordt van die mogelijkheid amper gebruik gemaakt. En van een trendsettingeffect is waarschijnlijk ook al geen sprake. Jammer, ik had dit jaar best meer liedjes zoals het Zwitserse Unbreakable gewild.

Steef van Gorkum

En dat komt goed uit. Al de nodige landen hebben aangekondigd hun lied intern te willen kiezen. Dat is geen vreemd verschijnsel; ook dit jaar waren er tien landen die voor een volledig interne selectie gingen. Daarnaast waren er nog landen die, zoals Nederland, de artiest aanwezen en het publiek mee lieten beslissen over het lied. Met name voor landen als Frankrijk, die al jaren intern kiezen, zou de verandering een lichte shock zijn geweest.

Het verplicht stellen van voorrondes is niet volledig onomstreden. De vraag die allereerst opkomt is of je als land baat hebt bij een voorronde boven een interne keuze- over die vraag schreef ik vorig jaar al een artikel op deze site. Een voorronde is geen garantie voor een sterkere inzending. Maar voor het publiek is het wel leuk om invloed te hebben, dat creëert direct een binding met het lied en de artiest. Het is goed dat de EBU zich daarvoor inzet.

Eigenlijk is het vreemd dat een aantal landen dit jaar hun interne selectie al aankondigden, nog voordat bekend werd dat de nieuwe regel vertraagd wordt ingevoerd. Ze liepen daarmee het risico dat er alsnog een voorronde moest worden georganiseerd. Balanceren op het randje van het toegestane; een risicovolle onderneming.

Tegelijkertijd hoort dat ook wel bij het Songfestival. Landen checken waar de grenzen liggen en de EBU moet daarin scherprechter zijn. Dat gaat over het algemeen goed. Zoals in 2010, toen Oekraïne een inzending had die op vele fronten discutabel was. Het lied werd door de EBU niet afgedaan als te politiek, en men deed ook niet pietluttig over de verstreken inschrijvingsdatum.

Toen vervolgens de hele milieubeweging als promocampagne tevoorschijn werd getoverd, greep de organisatie alsnog in en verbood de persconferentie die Oekraïne gepland had. Overigens eindigde Sweet People verrassend hoog. Balanceren op het randje wil dus wel eens vruchten afwerpen. Bijvoorbeeld op het Junior Songfestival, waar liedjes vol worden gepropt met zoveel mogelijk Engelse leenwoorden. Zo ook de Nederlandse runner-up van afgelopen week. Gefeliciteerd!

Steef van Gorkum

Reageren kan via deze website, via Twitter, of door te mailen indien je mijn adres reeds hebt. De blog van deze week zal speciaal in verband met Sinterklaas geplaatst worden op maandagavond 5 december.

Lennart onderzocht de invloed van televisieprogramma’s als het Eurovisie Songfestival op het creëren van een gemeenschappelijk ‘Europees’ gevoel. Hij won met zijn onderzoek de Gordon Smith Prize 2010/2011. Naast Lennart staan er nog twee gastbloggers voor het komende seizoen op stapel. Vaste redacteur Hendrik werkt hard aan een onderzoek naar de sympathie voor liedjes die als tweede eindigen- het magische ‘net-niet-effect’. Houd de site dus in de gaten, ook tijdens en na het Junior Songfestival. De redactie wenst Rachel succes, de lezers een fijne Sinterklaasweek en tot snel iedereen!

Door Steef van Gorkum
Met medewerking van Hendrik Kramer

Afgelopen week maakten een aantal landen hun intern gekozen artiesten bekend. Zo hadden we de soap in Slowakije, en de plotselinge onthulling in België. Daar waren na een jaartje Waalse invloed de verwachtingen hooggespannen: wie wordt de échte opvolger van Tom Dice? Twee voormalig Joegoslavische landen kozen voor oude bekenden. De Servische Željko Joksimović keert terug, en ook zangeres Kaliopi uit Macedonië. Zij kwam op het Songfestival van 1996 niet door de audiovoorronde heen.

Of Kaliopi de grote finale dit keer wel haalt, valt nog te bezien. Terugkeerders verbeteren hun oude resultaten lang niet altijd. Recente pogingen van Selma en Femminem strandden in de halve finale. Sakis Rouvas kon met This is our night zijn podiumplaats uit 2004 niet herhalen en Niamh Kavanagh, Lena en Dana International presteerden niet wat Johnny Logan wel deed: een tweede overwinning pakken. In eigen land zagen we Edsilia Rombley in 2007 jammerlijk falen. Dima Bilan is, ook in het mooie statistiekje van Hendrik (zie kadertekst), een positieve uitzondering.

Zelf vind ik het sturen van artiesten die eerder al meededen vaak weinig origineel. De liedjes kunnen nog steeds goed, of zoals bij Femminem zelfs beter zijn, maar van veel fantasie getuigt het niet. Daarnaast toont een veelvuldige deelname vaak ook de beperkte muzikale mogelijkheden van een (klein) land- denk aan Chiara die Malta maar liefst driemaal vertegenwoordigde. Het Eurovisie Songfestival mag niet veranderen in een incrowdwereldje.

Wat dan te denken van Željko Joksimović? Hij is toch een geval apart. Joksimović is in amper zeven jaar tijd uitgegroeid tot een belangrijk figuur uit de recente geschiedenis van het Songfestival. De man geniet een cultstatus, en terecht. Met Lane Moje introduceerde hij de traditionele Balkanfolk op het Eurovisiepodium. Niet alleen kreeg dat genre later ruimschoots gevolg, ook is er sindsdien ruimte en waardering voor echte muziek, passend bij de tradities van het land.

Željko Joksimović is niet te vergelijken met Gordon; als er iemand mag terugkeren is Željko het. Hoewel het ook in Servië niet van extreme originaliteit getuigt om Joksimović opnieuw te sturen, vind ik dat dit Songfestivalicoon niet bij voorbaat al de deur gewezen moet worden. Zijn lied kan het festival verrijken- zijn aanwezigheid zal dat sowieso al doen, in ieder geval voor journalisten zoals ik.

Toch ben ik blij dat de Vlamingen niet opnieuw voor Tom Dice hebben gekozen. Misschien krijgt hij over tien jaar dezelfde lof toegezongen die Joksimović ten deel valt, maar laat Tommeke nog maar even rustig wachten. En natuurlijk is er (net als twee jaar geleden overigens) kritiek op Iris, de zangeres die wel is gekozen. Een grootse carrière heeft ze nog niet, wat wil je ook, Iris is pas zestien jaar. Ze werd geboren in het jaar dat haar concurrente Kaliopi voor het eerst aan het Songfestival meedeed. Maar de historische basis is er. Immers pakte België haar tot nu toe enige Eurovisievictorie met een (te) jonge zangeres. Laten we hopen dat ook Iris de kritiek uiteindelijk doet verstommen.

Vertellen jullie het maar: zijn terugkeerders trouw, of eerder onorigineel? Kan Joksimović het maken? Wordt zijn nieuwe lied weer net zo sterk als Lane Moje?